Communicatie
Viermaal bereik in de buurt
Een briefje in de bus van de buurman voor een kleine straatactie kan prima werken. Een leuke briefkaart met een uitnodiging van een buurtteam ook.
Maar dan! Hoe kom je tot samenwerking? Een actie? Resultaat?
Goede communicatie begint niet met de vraag: “Wie maakt de uitnodiging?”
Maar met: “Wat is hier aan de hand?”
Hoe groot is de buurt? Is er al beweging? Wat zijn ervaringen met de gemeente? Hoe staan bewoners tegenover een maatschappelijke uitdaging? Is er overeenstemming over het probleem? En weten mensen eigenlijk wel wat er speelt en wat ze kunnen doen?
Keuzen met een communicatiemodel
Veelgebruikte tools voor communicatiemensen zijn krachtenveldmodellen, zoals die van Factor C. Speciaal ontworpen voor de overheid. En het Communicatiekruispunt van de bekende en ervaren communicatiedeskundige Betteke van Ruler.
Ook beleidsmensen zijn geïnteresseerd in meningen, opvattingen en krachten in de omgeving. Een heel bekende tool daarvoor is de verdeling in Vier typen problemen van de socioloog en bestuurskundige Arno Korsten.
Op basis van deze drie tools ontwikkelde Sociaal Terrein een eigen communicatiemodel:
Dit communicatiemodel maakt de werkelijkheid eenvoudiger.
Misschien zeg je nu: “Hoezo eenvoudiger? Niet voor mij!”. Lees dan gewoon even verder.
Het ziet er op het eerste gezicht misschien ingewikkeld uit. Maar het maakt het eenvoudiger om keuzen te maken voor je communicatie. Ook als bewonersteam.
Bedenk dat bewoners niet automatisch onwetend of onkundig zijn.
Een ambtenaar bij de gemeente is ook bewoner ergens. De buurman kan een projectmanager zijn, of een installateur. De buurvrouw is misschien een echte communicado.
Vier mogelijkheden voor communicatie
Het communicatiemodel biedt vier richtingen voor je communicatie in de buurt:
1. Informatie
Soms weten mensen gewoon niet wat de gemeente kan bieden. Dan is de oplossing eenvoudig: vertel het. Met een flyer. Een bericht. Een website. Een bijeenkomst.
In de straat kan één actieve bewoner al het verschil maken. Een paar keer de hond uitlaten en de volgende stap is snel duidelijk: we moeten wát!
Niet ieder probleem hoeft ingewikkeld gemaakt te worden.
2. Argumenten
Weten wat er speelt is iets anders dan weten hoe je ermee omgaat.
Bij verduurzaming bijvoorbeeld zijn kostenbesparing en een leefbare aarde bekende argumenten. Maar daar kunnen praktische en financiële bezwaren tegenover staan.
Dan is meer nodig dan informatie. Neem twijfels serieus. Rekenen. Uitleggen. Een subsidieregeling begrijpelijk maken.
Om een volgende stap mogelijk te maken.
3. Dialoog
Soms kom je er niet met een betere boodschap. Een meer wervende tekst nog. Of mooie plaatjes. Omdat mensen verschillende zorgen hebben. Omdat waarden botsen.
Dan moet je het gesprek organiseren. Niet alleen tussen gemeente en bewoners, maar juist ook tussen bewoners onderling.
Een goed gesprek levert meer op dan honderd meningen op een enquêteformulier. Want in een gesprek gebeurt iets wat een boodschap niet kan: mensen horen elkaar.
4. Aandacht
En dan zijn er mensen die je niet overtuigt. Niet met feiten. Niet met argumenten. Soms ook niet met een goed gesprek.
Ze zijn tegen de aanleiding en tegen de oplossing. Of gewoon tegen weer een initiatief van de gemeente. Ook dan houdt communicatie niet op.
Blijvende aandacht kan ervoor zorgen dat mensen aangehaakt blijven. Dat ze weten waar ze terechtkunnen. Dat de verbinding niet verdwijnt.
Van communicatie naar verbondenheid
Het mooie van buurtacties is dat bewoners elkaar beter leren kennen. Dat is vaak een wens en maakt de buurt meteen ook veiliger.
Want je weet beter wat je aan elkaar hebt. Het zijn spannende tijden nu. Kan zomaar gebeuren dat de elektriciteit uitvalt ofzo door sabotage. We hopen natuurlijk van niet. Maar dan ben je blij dat je elkaar snel kan vinden en helpen in de buurt.
Deze verbondenheid ontstaat door doelgericht met elkaar op te trekken en daarvoor plannen te maken. Dan ontwerp je niet alleen communicatie. Maar ook sociale verbinding.
Social Design noemen ze dat in jargon. Wat meer oog hebben voor elkaar.